Heb je een slimme energiemeter, dan kun je deze uitbreiden met een P1-meter, ook wel P1-dongel genoemd. Dit is een klein apparaat dat je aansluit op de P1-poort van je slimme meter. Via deze poort geeft de meter informatie door over je stroom- en gasverbruik. De P1-meter leest die gegevens uit en maakt ze inzichtelijk in een app op je smartphone of in een smarthome-systeem.

De gegevens worden meestal elke paar seconden of per minuut bijgewerkt. Daardoor zie je vrijwel realtime hoeveel energie je verbruikt. De P1-poort levert de meetgegevens en de P1-meter zorgt ervoor dat je deze informatie eenvoudig kunt bekijken en gebruiken.

Wat doet een P1-meter?

Ook je gasverbruik kan zichtbaar worden gemaakt, afhankelijk van de aansluiting en de mogelijkheden van je slimme meter en app. Je kunt je verbruik vaak bekijken per minuut, uur, dag, maand of jaar. Daardoor hoef je niet langer zelf de meterstanden op te nemen.

Heb je zonnepanelen? Dan laat een P1-meter zien hoeveel elektriciteit je opwekt, hoeveel je daarvan direct zelf gebruikt en hoeveel je teruglevert aan het energienet. Met die informatie kun je het zelfverbruik verhogen, bijvoorbeeld door de wasmachine of vaatwasser overdag te laten draaien wanneer je zonnepanelen stroom produceren.

Waarom is een P1-meter handig?

Daarnaast maakt een P1-meter piekbelasting zichtbaar. Daarvan is sprake wanneer meerdere zware apparaten tegelijk aanstaan, bijvoorbeeld een oven, wasmachine, warmtepomp en waterkoker. Door zulke apparaten beter over de dag te spreiden, kun je hoge verbruikspieken beperken en mogelijke overbelasting voorkomen.

Het inzicht kan uiteindelijk leiden tot een lagere energierekening. Je ziet immers meteen waar besparing mogelijk is en kunt het effect van aanpassingen direct volgen.

Is een P1-meter interessant?

Voor de meeste huishoudens is een P1-meter interessant. De apparaten zijn relatief betaalbaar: veel modellen kosten ongeveer 25 tot 30 euro. Door onnodig energieverbruik te verminderen, kan zo’n meter zichzelf vaak snel terugverdienen.

De installatie is meestal eenvoudig. Je plugt de P1-meter in de P1-poort van je slimme energiemeter en verbindt hem met je wifi-netwerk. Let er wel op dat de P1-poort soms eerst door je netbeheerder moet worden geactiveerd. Daarna kun je via de bijbehorende app je energieverbruik, zonnepanelenopbrengst en teruglevering volgen. Zo krijg je meer controle over je energiegebruik én over je energiekosten.

Wilt u ook een P1-meter?

Warm Rijsenhout organiseert elk half jaar een bewonersbijeenkomst in Dorpshuis Rijsenhout en in de afgelopen keren hebben wij al heel wat P1-meters weggegeven aan bezoekers van de bijeenkomst. Op 17 november 2026 is de volgende bijeenkomst en als u aanwezig bent, maakt ook u kans op een P1-meter. En als het nodig is komen we helpen om hem bij u thuis aan te sluiten.

Heeft u vragen?

Heeft u vragen over de P1-meter? Wilt u weten welke u het beste kunt kopen of waar ze te koop zijn? Of wilt u hulp bij het begrijpen van de grafieken en gegevens die u op het scherm van uw telefoon of tablet ziet? Neem dan gerust contact met ons op en stuur een Email naar: contact@warmrijsenhout.info

Of dit voor jou ook de beste volgorde is hangt er vooral vanaf of er al iets is geïsoleerd. Indien er bijvoorbeeld al iets van isolatie aanwezig is in het dak, kan het soms beter zijn om eerst de buitenmuren te isoleren. Ook spreekt het voor zich dat het isoleren van het dak weinig nut heeft als je op de derde verdieping van een flat met twaalf verdiepingen woont.

Een goede eerste stap

De keuze kan ook afhankelijk zijn van hoe ingrijpend het isoleren is. Vaak is bijvoorbeeld het aanbrengen van spouwmuurisolatie beduidend minder ingrijpend dan de volledig afgetimmerde zolder alsnog te isoleren. Hoewel er in dat geval minder energie bespaard wordt, kan het in dat geval toch de beste eerste stap zijn.

Voorkom condensproblemen

Waar je wel altijd op moet letten bij welke vorm van isolatie dan ook is de vochthuishouding van een woning. Om vocht- en condensproblemen in de constructie te voorkomen is het belangrijk dat er aan de “warme kant” (de binnenkant van de muur) een dampdicht scherm wordt verwerkt. Aan de “koude kant” (de buitenkant van de muur) dient eventueel vocht juist wel weg te kunnen waardoor hier vaak een waterkerende, maar dampopen folie geplaatst wordt.

Omdat het vocht in de woning dat ontstaat door ademhaling, koken, douchen etc. niet door de muur kan ontsnappen wordt ventileren vaak nòg belangrijker.

Ruime materiaalkeuze

Qua materialen is de keuze ook reuze. Het ene materiaal is beter in thermische isolatie, terwijl andere materialen ook geluidsisolerend zijn. Om dan dezelfde thermische isolatiewaarde te halen is vaak een dikker pakket nodig. Toch kan dit een goede keuze zijn als je bijvoorbeeld in de buurt van een luchthaven, spoor of drukke weg woont. Daarnaast gaat het ene materiaal langer mee dan het andere zonder isolatiewaarde te verliezen.

De markt van isolatiematerialen en -oplossingen is momenteel druk in beweging. Biobased materialen en hergebruik van grondstoffen worden steeds belangrijker en hiermee worden inmiddels ook goede resultaten behaald.

Maak een plan

Probeer, als je wilt gaan isoleren, eerst een algeheel plan op te stellen. Zo kun je zorgen dat het uiteindelijke pakket goed op elkaar is afgestemd. Dit pakket kun je vervolgens in stappen gaan uitvoeren. In principe helpen alle beetjes bij isoleren.

Subsidie beschikbaar

Wil je graag isoleren, maar kun je wel wat financiële ondersteuning gebruiken? De gemeente kan je helpen, kijk op: https://haarlemmermeergemeente.nl/subsidie-voor-isolatie

Besparen, minder verbruiken

Soms is dat makkelijk te doen en soms vergt het wat meer moeite, tijd en controle, maar het levert iets op, namelijk geldbesparing en minder verbruik van brandstof.

Hoe?

Hieronder staan websites vermeld waarop u kunt lezen hoe u energie kunt besparen en welke organisaties u daarbij kunnen helpen. Ook staan er tips en adviezen voor het besparen van energie bij verlichting, koken, verwarmen en koelen.

WEBSITES

eengroennederland.nl
energielokethaarlemmermeer.nl
energiebankhaarlemmermeer.nl
zetookdeknopom.nl
milieucentraal.nl
zelfenergiebesparen.nl/gas-besparen/cv-ketel-zuinig-afstellen
eco-logisch.nl
zetmop60.nl

22 beste solarproducten voor dagelijks gebruik

energytheory.com/nl/beste-zonneproducten

ENERGIEBESPARING

Verlichting:

• Lichten en verwarming uit in ruimten die leeg zijn
• Sluipverbruik verminderen (stekkerdoos met aan/uitknop)
• Ledverlichting of spaarlampen in plaats van gloeilampen

Verwarming en koeling:

• Thermostaat graad/graden lager(1 graad lager bespaart 6% energie)
• Temperatuur Cv-ketel verlagen van 80 naar 60 graden
• Infraroodpanelen plaatsen boven of onder de plek waar je veel zit
• Energieverbruiksmanager gebruiken, timers
• Ventilator of plafondradiator in plaats van airco
• Radiatorventilatoren plaatsen
• Zonwering/gordijnen/rolluiken om warmte binnen te houden in de winter en buiten te houden in de zomer
• Groen dak/sedum (tot 4 graden koeler)

Koken:

• Kooktijd verkorten m.b.v. hooikist of kookkussen: slow cooking https://www.deduurzamekaart.nl/hooikist-maken-en-gas-besparen
• Deksel op de pan, lagere stand gas/inductie
• Inductieplaat (langzaam aan de kook brengen) in plaats van gas
• Waterkoker en thermoskannen gebruiken voor paraat heet water in plaats van boiler met heet water of quookerkraan

Huishoudelijke apparaten:

• Zuinige apparaten (A+++)
• Televisieloze avond(en)
• Koppel opladers altijd los
• Draagbaar zonnepaneel met batterij (voor het opladen van kleine apparaten)
• Zonnepaneel met stekker ( op stopcontact aansluiten, direct verbruik van opgewekte zonne-energie)
• Wassen op lagere temperatuur en altijd met volle trommel (eco-programma)
• Efficiënt gebruik van vaatwasser (eco-programma)

Stand-by apparaten:

• Zet apparatuur zoals tv’s en computers volledig uit met de aan/uitknop
• Plaats een stekkerdoos met aan/uitknop bij apparatuur zonder ‘duidelijke’ aan/uitknop

Makkelijke toepassingen, maar kost iets meer moeite:

• Hittepit
• Kruik in bed
• Was buiten drogen
• Korter douchen met douchetimer
• Energiefixers van Energieloket uitnodigen thuis (gratis advies en materialen)
• Wollen dekens op bed en bank
• Tochtwering: deurborstels, brievenbusborstel, tochtstrips
• Gordijn achter de voordeur hangen
• Gordijnen in plaats van jaloezieën, rolgordijnen, luxaflex.
• Daltarief benutten
• Radiatorventilator
• Radiatorfolie zetten
• Regenton opvang regenwater
• Pak voor korte ritten de fiets in plaats van de auto (functioneel bewegen!)

Aquathermie; wat is dat?

Aquathermie is een innovatieve techniek waarmee warmte kan worden gewonnen uit oppervlaktewater. Dat wordt afgekort tot TEO: Thermische Energie uit Oppervlaktewater. Het principe van aquathermie is relatief eenvoudig en wordt vooral in Scandinavië al tientallen jaren toegepast. De Ringvaart en de Westeinderplassen zijn interessant voor het gebruik van aquathermie omdat er veel relatief warm en ondiep oppervlaktewater beschikbaar is én er in Rijsenhout veel warmtevraag in de directe omgeving is. Dat maakt de afstand tussen warmtebron en gebruikers klein; een belangrijke voorwaarde voor een efficiënt warmtesysteem.

Duurzaam verwarmen én koelen

Aquathermie is een duurzame energiebron die kan worden gebruikt om woningen te verwarmen of juist te koelen. In een tijd waarin de vraag naar duurzame energie steeds groter wordt, speelt aquathermie een belangrijke rol bij de overgang van fossiele brandstoffen naar hernieuwbare energie.

Water neemt gedurende het jaar warmte op van de zon. Met behulp van warmtewisselaars wordt deze warmte uit het water gehaald. Die warmte wordt ondergronds opgeslagen en in de winter weer opgepompt. Vervolgens verhoogt een warmtepomp de temperatuur tot een niveau dat geschikt is voor de verwarming van gebouwen die via een buizenstelsel in de grond worden voorzien van warm water. In de zomer kan het systeem ook worden ingezet om gebouwen te koelen, waardoor aquathermie een veelzijdige oplossing is voor het hele jaar.

Veel voordelen

Aquathermie biedt verschillende voordelen. Deze manier van verwarmen vermindert de uitstoot van koolstofdioxide, verlaagt het gebruik van aardgas en draagt bij aan een duurzamer energiesysteem. Bovendien is water vrijwel overal beschikbaar, waardoor aquathermie bijna overal kan worden toegepast. In combinatie met warmtenetten en goed geïsoleerde gebouwen kan deze techniek een aanzienlijke bijdrage leveren aan het behalen van klimaatdoelstellingen.

Uitdagingen

Toch zijn er ook uitdagingen. De aanleg van de benodigde infrastructuur vraagt om een aanzienlijke investering. Daarnaast moet zorgvuldig worden onderzocht welke invloed warmtewinning heeft op de temperatuur van het water en op de planten en dieren die daarin leven. Ook is samenwerking nodig tussen gemeenten, waterbeheerders, energiebedrijven en bewoners om projecten succesvol uit te voeren.

Veelbelovende technologie, nu en in de toekomst

Ondanks deze uitdagingen wordt aquathermie gezien als een veelbelovende technologie voor de toekomst. Door slim gebruik te maken van de warmte die al aanwezig is in water, kan de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen verder worden verminderd. Daarmee levert aquathermie een waardevolle bijdrage aan een duurzame, betrouwbare en toekomstbestendige energievoorziening.

Energiearmoede betekent onvoldoende geld hebben om de energierekening te betalen. Steeds meer Nederlanders krijgen hiermee te maken en zitten soms letterlijk in de kou. Voor hen is het elke maand weer stressen of de energierekening betaald kan worden, of de verwarming niet te hoog staat en of de jaarafrekening op te brengen is. We spreken officieel van energiearmoede als een huishouden een laag inkomen combineert met een hoge energierekening en/of een woning van slechte energetische kwaliteit. Dat is een huis dat slecht te verwarmen is (bijvoorbeeld door slechte isolatie) en/of geen mogelijkheid biedt om zelf energie op te wekken, zoals met zonnepanelen. Zonder maatregelen blijft dit aantal huishoudens naar verwachting verder stijgen. Zeker met de ontwikkelingen in de wereld zoals de oorlog tussen Rusland en Oekraïne of de stijgende olieprijzen vanwege onrust in het Midden-Oosten.

Wie treft het?

Uit onderzoek van TNO blijkt dat energiearmoede allerlei soorten huishoudens raakt: gescheiden gezinnen, ouderen die van een minimuminkomen moeten rondkomen en mensen met psychische of fysieke gezondheidsproblemen. Binnen deze groepen zijn veel mensen gemotiveerd om te besparen en hun situatie te verbeteren, maar praktisch advies bereikt hen vaak nog niet.
De Monitor Energiearmoede 2025 van TNO en het CBS laat zien dat de afname van energiearmoede in Nederland stagneert: naar schatting had 6% van de huishoudens in 2025 te maken met energiearmoede, terwijl de betaalbaarheidskloof voor veel huishoudens verder toenam door stijgende energiekosten. In de gemeente Haarlemmermeer ligt dat percentage met 2,8% lager dan het landelijk gemiddelde.

Percentage huishoudens met energiearmoede

Voor Rijsenhout specifiek zijn geen cijfers bekend. Als we deze 2,8% en 6% doortrekken naar het aantal huishoudens in Rijsenhout zou dat betekenen dat er tussen de 51 en de 110 huishoudens in Rijsenhout te maken hebben met energiearmoede.

Meer dan een portemonneekwestie

Energiearmoede is niet alleen een financieel probleem. Onderzoek van TNO laat zien dat zorgkosten hoger zijn naarmate de energiekwaliteit van een huis slechter is: bij een slecht energielabel liggen de zorgkosten van huishoudens met een laag inkomen gemiddeld 5 procentpunt hoger dan bij een goed energielabel. Dat effect is veel groter bij kinderen onder de 18 die opgroeien in een woning met een zeer lage energiekwaliteit waar de verwarming uit of laag staat: zij hebben 11 procentpunt hogere zorgkosten, met ziekenhuiskosten die gemiddeld 17% hoger uitvallen dan bij leeftijdsgenoten in een vergelijkbare, wel verwarmde woning.

Wat werkt: kleine maatregelen, groot effect

Een effectieve aanpak van energiearmoede richt zich met name op kleinere, energiebesparende maatregelen. Betere woningisolatie zorgt voor minder energieverbruik en dus een lagere energierekening. Isolatie in combinatie met goede ventilatie draagt bij woningen die in (zeer) slechte staat verkeren bovendien bij aan meer welzijn en gezondheid van bewoners. De investering in dit soort verduurzamingsmaatregelen betaalt zich dus dubbel terug: in een lagere energierekening én in meer comfort, welzijn en gezondheid.

Hulp dichtbij

De gemeente Haarlemmermeer biedt inwoners in energiearmoede al langer ondersteuning via verschillende energiebesparende regelingen. Zo zijn in het verleden woningen geïsoleerd, zonnepanelen geïnstalleerd en zijn energiezuinige koelkasten en isolerende gordijnen uitgedeeld. Ook de komende jaren komen er nieuwe regelingen; de gemeente en het Energieloket Haarlemmermeer communiceren hierover via hun websites.

Ook andere partijen in de gemeente staan klaar om te helpen: MeerWaarde, Humanitas en de Energiebank Haarlemmermeer bieden gratis advies, energiecoaches aan huis en praktische ondersteuning bij het verlagen van de energierekening.

Heb je zelf moeite met de energierekening of ken je iemand in je omgeving voor wie dat geldt? Wacht niet tot het een probleem wordt. Een gesprek met het Energieloket, de Energiebank of MeerWaarde kost niets en kan waardevolle tips opleveren.

Meer weten?

Klik op één van de links hieronder voor meer informatie. Kom je er niet uit, neem dan contact op met ons. Als Warm Rijsenhout team helpen we je graag verder.

Bronnen

Bronnen: CBS/TNO Monitor Energiearmoede 2025; TNO-onderzoek zorgkosten en energiearmoede; gemeente Haarlemmermeer; Energieloket Haarlemmermeer; Energiebank Haarlemmermeer – Energiebank Haarlemmermeer helpt bewoners hun energieverbruik te verlagen; Toolkit isoleren: content voor gemeenten (Milieu Centraal); Energiearmoede | NPLW

Rijsenhout op de kaart: wat zeggen woningtype, bouwjaar en ligging over ons energieverbruik?

Rijsenhout telt ruim 1.800 woningen, verspreid over een dorp dat ligt tussen de Ringvaart, de Westeinderplassen en de rand van de Haarlemmermeerpolder. Die combinatie van woningkenmerken en ligging bepaalt voor een groot deel hoeveel energie we hier verbruiken. En dus ook waar de kansen liggen voor verduurzaming.

Woningtype: van appartement tot vrijstaand

Het meest voorkomende woningtype in Rijsenhout is de tussenwoning: 620 adressen. Dat is relevant, want tussenwoningen verbruiken minder energie dan losstaande woningen. Cijfers over het gemiddelde gas- en elektriciteitsverbruik per woningtype in 2024 laten dat verschil goed zien: een appartement verbruikt gemiddeld 630 m³ gas en 1.640 kWh stroom per jaar, een tussenwoning 910 m³ en 2.310 kWh, terwijl een vrijstaande woning uitkomt op 1.510 m³ gas en 4.100 kWh stroom. Ook het verschil tussen koop en huur is groot: koopwoningen verbruiken gemiddeld 1.160 m³ gas tegen 940 m³ voor huurwoningen. Minder buitenmuren en kleinere oppervlaktes schelen dus direct in de energierekening, ongeacht hoe goed een huis is geïsoleerd.

Landelijk gemiddeld verbruik versus gemiddeld verbruik in Rijsenhout

Het landelijk gemiddelde verbruik is niet 1 op 1 om te zetten naar het gemiddelde verbruik in Rijsenhout, vanwege privacy regels kunnen wij het enkel vergelijken op postcode 6 (hierna: PC6) niveau zoals 1435KP en op aansluiting type, hierdoor is er geen onderscheid te maken in gebruik per verbruiker, zoals woning type of woonhuis versus bedrijf. Hierdoor zijn absolute uitspraken ingewikkeld om te maken voor heel Rijsenhout, indien een PC6 gebied enkel bestaat uit woonhuizen kan hier wel een gewogen uitspraak over gedaan worden.

In onderstaande afbeeldingen is het gemiddelde verbruik per PC6 gebied inzichtelijk gemaakt voor zowel elektriciteitsvraag als gasverbruik voor Rijsenhout, zonder onderscheid te maken tussen woonhuis of bedrijf.

Figuur 1 Gemiddeld elektriciteitsgebruik in Rijsenhout op PC6 niveau

Figuur 2 Gemiddeld aardgas gebruik in Rijsenhout op PC6 niveau

Bouwjaar: de meeste panden dateren uit 1950-1970

Bouwjaar is minstens zo bepalend. De grootste groep panden in Rijsenhout (608 stuks) is gebouwd tussen 1950 en 1970, een periode waarin nauwelijks isolatie-eisen golden. Dat is terug te zien in de energielabels: label C komt het vaakst voor (527 adressen), gevolgd door label A (401 adressen). Tegelijk zijn er nog altijd honderden adressen zonder geregistreerd energielabel of met een voorlopig label. Oudere woningen zonder recente renovatie hebben doorgaans een hoger energieverbruik en meer baat bij isolatiemaatregelen dan nieuwbouw. Dat maakt spouwmuur-, vloer- en dakisolatie voor een flink deel van het dorp nog steeds de meest voor de hand liggende eerste stap.

Figuur 3 Bouwjaren gebouwen Rijsenhout

Ligging: aardgas nu de norm, water als kans

Rijsenhout is voor de warmte nu bijna volledig afhankelijk van aardgas: 90% van de woningen is aangesloten op aardgas, tegenover slechts 4% die al aardgasvrij is en 0% met stadsverwarming. Het gemiddelde aardgasverbruik ligt op 1.020 m³ per woning per jaar. Juist de ligging van Rijsenhout aan de Ringvaart en de Westeinderplassen biedt hier een alternatief: aquathermie, het onttrekken van warmte (en koelte) uit oppervlaktewater. Dit is precies waarom Warm Rijsenhout is ontstaan vanuit het eerste idee om energie uit de Ringvaart te halen.

Wat betekent dit voor Rijsenhout?

De kaarten van Rijsenhout laten zien dat verduurzaming hier geen kwestie van één maatregel is. Een groot deel van de woningvoorraad is naoorlogs en matig geïsoleerd, het woningtype verschilt sterk in verbruik en de ligging aan het water biedt een kans die niet overal in Nederland voorhanden is. Isolatie blijft voor veel Rijsenhouters de snelste weg naar een lager verbruik en meer wooncomfort. Door deze gegevens per straat en buurt te blijven volgen, kan Warm Rijsenhout gerichter met buren in gesprek over waar welke aanpak het meeste oplevert. En blijven we als dorp letterlijk op de kaart staan van de energietransitie.

Meer weten?

Wilt u meer weten over de hier gepresenteerde kaarten, of de achterliggende data, neem dan vrijblijvend contact met ons op, dan vertellen wij u graag meer.

Bronnen: CBS/Kadaster (BAG) en RVO (EP-Online) via AlleCijfers.nl, gegevens per 1 juli 2026; Warm Rijsenhout.

Onze droom voor Rijsenhout – wat bedoelen we met duurzaam, zelfvoorzienend en betaalbaar?

Stel: je energierekening daalt niet omdat jij zelf iets slims doet, maar omdat je hele straat het samen slim doet. Klinkt dat als toekomstmuziek? Voor Warm Rijsenhout is het precies waar we naartoe willen. Want de prijzen van allerlei energie onderwerpen gaan omhoog, daar hoef je niks voor te doen. En drinkwater is ook steeds meer een schaars goed aan het worden.

In ons manifest staat het zo: “Warm Rijsenhout staat voor een collectief en sociaal energie-initiatief dat streeft naar een duurzame, zelfvoorzienende en betaalbare toekomst voor alle bewoners, met een duidelijke voorbeeldfunctie voor andere gemeenschappen.” Drie woorden, één droom. Duurzaam betekent dat we van het aardgas af gaan en overstappen op groene warmte en energie. Zelfvoorzienend betekent dat we zo min mogelijk afhankelijk zijn van externe leveranciers en het net, en zoveel mogelijk zelf opwekken, opslaan en delen. Betaalbaar betekent dat niemand in Rijsenhout tussen wal en schip valt: geen energiearmoede, wel grip en tevredenheid over je eigen verbruik.

Wat deze drie woorden verbindt, is misschien wel het belangrijkste kernwoord uit het manifest: collectiviteit. Duurzaam, zelfvoorzienend en betaalbaar lukt namelijk niet door achttienhonderd huishoudens die ieder voor zich een warmtepomp of zonnepaneel kopen. Het lukt door bewoners die samen met andere bewoners nadenken over oplossingen die voor de hele buurt werken. Denk aan een buurtbatterij die de zonnestroom van een heel cluster woningen opslaat, of een lokaal warmtenet gevoed door aquathermie uit de Ringvaart. Dat soort oplossingen is voor één huishouden te groot en te duur, maar voor een groep bewoners samen ineens haalbaar. Precies daarom werden onze twee winnende ideeën uit 2021 – “Energie uit de Ringvaart” en “Buurtbatterij per cluster woningen” – ook door bewoners bedacht, niet door een bedrijf of de gemeente.

Voor Rijsenhout betekent dit concreet dat we niet wachten tot iemand anders het voor ons regelt. We verkennen zelf, samen met de gemeente Haarlemmermeer en Tegenstroom, wat er technisch en financieel mogelijk is. En steeds vaker komt daarbij de vraag naar boven: hoe organiseren we het eigenaarschap? Een buurtbatterij of warmtenet vraagt om een rechtsvorm waarin bewoners samen beslissen, samen investeren en samen profiteren. Een energiecoöperatie is daarvoor een voor de hand liggende vorm: geen commerciële winst voor een derde partij, maar een structuur van, voor en door bewoners, waarin iedere deelnemer een stem heeft. Andere dorpen en wijken in Nederland gingen ons hierin al voor, en hun ervaringen kunnen ons helpen sneller de juiste vorm te kiezen.

Wil je hier nu al iets mee doen?

Begin klein en dichtbij. Ga eens in gesprek met je directe buren: wie heeft er al zonnepanelen, wie denkt na over een warmtepomp, wie zou willen meedenken over een gezamenlijk project voor het hele cluster? Juist die eerste, informele gesprekken tussen buren zijn de bouwstenen van het collectief dat we voor ogen hebben. Heb je kennis van techniek, financiering, recht of organisatie – meld je dan bij ons, want een coöperatie optuigen vraagt om precies die brede mix aan expertise. Dit is dan ook meteen een oproep. Herken je jezelf in deze droom, of denk je juist: dat moet anders? Laat het ons weten via het forum op deze website. Heb je een idee voor een collectief project in jouw straat of cluster, of wil je meedenken over de vorm van een coöperatie? We horen het graag. Warm Rijsenhout is een initiatief van bewoners voor bewoners – en die droom wordt pas werkelijkheid als we hem samen vormgeven.

Resultaten enquete Warm Rijsenhout

1. Inleiding

Op 12 mei 2026 organiseerde Stichting Warm Rijsenhout een bewonersavond over duurzame energie. Deelnemers vulden een enquete in met hun telefoon of op een papieren vragenlijst – in totaal circa 50 bewoners. In dit verslag vindt u de uitkomsten per thema.

2. Profiel van de deelnemers

Deelnemers kwamen uit vrijwel alle delen van Rijsenhout: Leimuiderdijk, Tjalkplein, Bennebroekerweg, Rijshornstraat, Henninkstraat, Sloppenbrugge, Verlaatsweg en meer. Een klein deel woont net buiten Rijsenhout (Nieuw-Vennep, Burgerveen, Kudelstaart).

3. Thema 1: Zonnepanelen en saldering

Opmerking: De deelnemers lopen ver voor op het landelijk gemiddelde (circa 25%). De meeste panelen liggen er al meer dan vijf jaar. Bijna de helft van de zonnepanelenbezitters wekt meer op dan ze verbruikt. Goede opslagoplossingen zijn voor hen belangrijk. 

Salderingsregeling: wat nu? (open antwoorden)

De drie meest genoemde strategieën bij het stoppen van de salderingsregeling zijn

1. slimmer sturen, meer overdag verbruiken
2. thuisbatterij aanschaffen
3. warmtepomp of elektrische auto als buffer. 

Een kleine groep wacht de financiële gevolgen af. Enkele bewoners overwegen zelfs de panelen te verwijderen als het financieel niet meer uit kan. 

Stemmen uit de wijk (saldering) “Slim sturen – overdag meer gebruiken wanneer de zon schijnt.” “Thuisbatterij aanschaffen, mits financieel haalbaar.” “Warmtepomp als opslag voor de overtollige stroom.” “Handen in de lucht, want de kosten gaan gewoon door.”

“Dat de salderingsregeling stopt, betekent niet dat het dan voordeliger is om je zonnepanelen weg te halen. Ze leveren nog steeds geld op en ze zijn toch al betaald.” 

4. Thema 2: Warmtetransitie en verduurzaming

Met 28% warmtepompbezit liggen de deelnemers fors boven het landelijk gemiddelde (circa 10%). De open antwoorden over verduurzamingsmotieven laten een pragmatische maar brede motivatie zien: kostenbesparing en milieu lopen nagenoeg gelijk, aangevuld met wooncomfort en energieonafhankelijkheid.

Meest genoemde verduurzamingsmotieven Energie- en kostenbesparing / lagere maandlasten (dominant) Milieu en klimaat Wooncomfort en beter binnenklimaat Onafhankelijkheid van het energienet

5. Thema 3: Energieopslag en de buurtbatterij

Dit was het rijkste thema van de avond. De enquête bevatte 17 gerichte vragen over opslagvoorkeuren, de buurtbatterij en de rol van collectieve oplossingen. De uitkomsten geven een consistent en genuanceerd beeld.

Algemene opslagvoorkeur

De meerderheid geeft de voorkeur aan warmwater-opslag. Dit is goedkoper en eenvoudiger dan een lithiumbatterij en sluit aan bij het bestaande gebruik. De open antwoorden bevestigen dit: warmtebuffer, zonneboiler en wateraccu worden frequent genoemd naast thuisbatterij en buurtbatterij.

Thuisbatterij vs. buurtbatterij

Een set schuifvragen bracht de afweging tussen individuele en collectieve opslag in kaart. De scores (schaal 1-6) geven de volgende uitkomsten:

De schijnbare spanning tussen V14 (lichte voorkeur thuisbatterij) en V22 (sterk draagvlak buurtbatterij) lost zich op als je V19 meeleest: men wil de eigen stroom eerst zelf gebruiken of opslaan, maar staat positief tegenover een buurtbatterij als aanvullende collectieve infrastructuur.

Het beheer van een buurtbatterij door een lokale energiecoöperatie (V38: 2.2) heeft de sterkste instemming van alle vragen in de enquête. Beheer door een externe energieleverancier (V37: 2.6) is ook acceptabel maar minder geliefd. Dit is een belangrijk signaal voor de governance-structuur van een eventueel project.

Noodvoorziening en inclusiviteit

De buurtbatterij wordt door de bewoners breder gezien dan alleen persoonlijke opslag. Noodvoorziening bij stroomuitval (V36) scoort 5.2 – bijna net zo hoog als de privacy-vraag – en ook de beschikbaarheid voor buren zonder zonnepanelen wordt gesteund. Dit geeft ruimte voor een inclusief projectontwerp.

Energie delen met buren en van gas af

Er is geen tegenstrijdigheid tussen V27 (wil delen) en V19 (eigen gebruik eerst): men wil de eigen stroom primair zelf benutten, en het werkelijke overschot bereidwillig delen. Dit is de logische volgorde in elk slim energiesysteem. De voorkeur voor duurzame bronnen (V28) bevestigt dat de wijk achter zon, wind en aardwarmte staat – waterstof en kernenergie zijn geen populaire opties.

6. Thema 4: Slimme aansturing en controle

V20  [3.9]  Wil: alles automatisch (1) vs. zelf controle houden (6) – Lichte voorkeur voor eigen controle – maar niet uitgesproken

85% wil slim aansturen. De schuifvraag V20 nuanceert dit: men wil wel automatisering, maar houdt ook graag de controle in eigen hand. Een HEMS-systeem (Home Energy Management Systeem) met instelbare prioriteiten – waarbij de bewoner zelf bepaalt wanneer het systeem automatisch handelt – zou hierop kunnen aansluiten.

7. Thema 5: Privacy, kosten en timing

Privacy is de enige vraag met een bijna-unanieme uitkomst (V21: 5.8). Dit moet als harde randvoorwaarde meegenomen worden in elk projectontwerp met slimme meters of HEMS-systemen. De financiële vragen laten een realistisch beeld zien: men wil investeren, maar niet blindelings. Subsidies en duidelijkheid over terugverdientijd zijn essentieel om mensen die aarzelen over de streep te trekken.

Kernspanning: zelf vs. collectief

De enquête laat een spanning zien tussen individuele autonomie en collectief belang,
die in feite geen spanning is:

Op 12 mei organiseren we weer een bewonersavond voor alle Rijsenhouters die actief nadenken over opslag van energie. We gaan graag met u in gesprek en willen peilen wat uw mening is over een aantal stellingen over energiebesparing en opslag van zelf opgewekte stroom. Uw mening helpt ons bepalen waarmee we u als Rijsenhouter het beste kunnen helpen met het oplossen van uw energievraagstukken. Komt u ook? U bent van harte welkom op dinsdag 12 mei vanaf 19.30 uur.